Gündəlik həyatda istifadə etdiyimiz kran suyunun təmizliyi sağlamlığımız üçün birbaşa təsirə malikdir. Müasir dövrdə hər bir ev sahibini düşündürən əsas məsələlərdən biri məhz içməli suyun keyfiyyəti məsələsidir. Gözlə görünməyən çirkləndiricilər, duzlar və bakteriyalar zamanla orqanizmə mənfi təsir göstərə bilər. Buna görə də, mütəxəssislər vaxtaşırı olaraq ev şəraitində ilkin yoxlamalar aparmağı və ya peşəkar vasitələrə müraciət etməyi tövsiyə edirlər. Bu mövzu ilə bağlı «Ev üçün su filtri: növləri və dəyişdirilməsi» məqaləmizə də nəzər sala bilərsiniz.
Su təchizatının vəziyyətini öyrənmək üçün həm sadə ev üsullarından, həm də xüsusi cihazlardan istifadə etmək mümkündür. Vizual qiymətləndirmədən tutmuş rəqəmsal cihazlara qədər müxtəlif üsullar mövcuddur. Düzgün diaqnostika suyun tərkibindəki mineralların həddini və ya yad qoxuların mənbəyini müəyyən etməyə kömək edir.
Qısa cavab
- Suyun rəngini, şəffaflığını və qoxusunu ilkin olaraq özünüz yoxlaya bilərsiniz.
- TDS metr cihazı sudakı ümumi həll olunmuş duzların miqdarını ppm ilə göstərir.
- Xüsusi test zolaqları pH səviyyəsini, sərtliyi və xloru təyin etməyə yarayır.
- Bakterioloji və ağır metal çirklənmələri yalnız laboratoriya analizləri ilə üzə çıxır.
Mündəricat
Sadə ev üsulları və sensor yoxlama
Laboratoriya avadanlıqları olmadan da suyun tərkibi barədə ilkin təsəvvür əldə etmək mümkündür. Bunun üçün bir neçə sadə duyğu və ev üsulundan istifadə olunur. İlk növbədə şəffaf şüşə stəkandan istifadə edərək mayenin görünüşünü işığa qarşı tərəfə tutub yoxlamaq lazımdır. Durulmuş suda hər hansı ləkə, zərrəcik və ya bulanıqlıq olmamalıdır.
Qoxu testi də əhəmiyyətli mərhələlərdən biridir. Su soyuq halda və bir qədər qızdırıldıqdan sonra iylənilə bilər. Əgər kəskin xlor qoxusu gəlirsə, bu, dezinfeksiya zamanı artıq kimyəvi maddələrdən istifadə olunduğunu göstərir. Torpaq və ya kif qoxusu isə boru xətlərində üzvi çöküntülərin və ya bakteriyaların mövcudluğundan xəbər verir. Dəmirli suyun isə özünəməxsus metal tamı olur.
Məsləhət
Qoxu testini edərkən suyu təmiz şüşə qaba tökün, ağzını qapadılmış şəkildə bir neçə dəqiqə saxlayın və sonra qapağı açaraq dərhal qoxlayın. Bu üsul qoxunun daha dəqiq hiss olunmasına kömək edəcək.
Ölçü cihazları və test vasitələri
Daha dəqiq nəticələr əldə etmək üçün xüsusi portativ vasitələrdən istifadə edilir. Bazarda ən çox tapılan və ev şəraitində istifadə olunan cihaz məhz suyun keyfiyyətini ölçən cihaz kimi tanınan TDS metrdir. Bu kiçik rəqəmsal alət sudakı ümumi duz və mineralların miqdarını ppm vahidi ilə təyin edir.
Digər populyar üsul isə kimyəvi test zolaqlarıdır. Onlar suyun turşuluq səviyyəsini, ümumi sərtliyini və xlor miqdarını rəng dəyişməsi vasitəsilə göstərir. İstifadəsi olduqca asandır və xüsusi bilik tələb etmir.
| Cihaz və ya metod | Ölçdüyü parametr | Optimal göstərici |
|---|---|---|
| TDS metr | Ümumi həll olunmuş maddələr (ppm) | 50 – 150 ppm |
| pH test zolağı | Turşuluq və qələvilik dərəcəsi | 6.5 – 8.5 pH |
| Sərtlik testi | Kalsium və maqnezium duzları | Yumşaq və ya orta sərt |
Cihazlardan istifadə edərkən müəyyən ardıcıllığa əməl etmək lazımdır. Bu, ölçmə xətalarını minimuma endirir.
- Cihazın hazırlanması. TDS metrin qapağını çıxarın və kalibrlənməsinin düzgün olduğundan əmin olun.
- Numunənin götürülməsi. Təmiz qaba yoxlanılacaq sudan tökün, lakin qabın tam dolmasına ehtiyac yoxdur.
- Ölçmə prosesi. Cihazin sensor ucluğunu suya daxil edin və ekran sabitləşənə qədər bir neçə saniyə gözləyin.
- Nəticənin qeydi. Ekranda görünən rəqəmi normativ cədvəllərlə müqayisə edin.
- Təmizləmə. İstifadə bitdikdən sonra ucluğu təmiz su ilə yaxalayıb qurutmaq lazımdır.
Diqqət
Portativ cihazlar və test zolaqları yalnız ümumi duz, pH və sərtlik səviyyəsini göstərir. Onlar suda zərərli bakteriyaların, virusların, pestisidlərin və ya ağır metalların olub-olmadığını təyin edə bilməz.
Üstünlüklər
- Portativ cihazlar sürətli nəticə verir.
- Ev şəraitində istifadəsi çox asandır.
- Müntəzəm nəzarət etməyə imkan yaradır.
Çatışmazlıqlar
Mikrobioloji çirklənməni göstərmir.
Daimi kalibrləmə tələb edə bilər.
Detal analiz üçün yetərsizdir.
Laboratoriya analizi və filtrləmə ehtiyacı
Ev şəraitində aparılan yoxlamalar kifayət etmədikdə və ya şübhəli məqamlar qalqda, rəsmi su analizi laboratoriya şəraitində həyata keçirilməlidir. Bu zaman su nümunəsi xüsusi sterilləşdirilmiş qablara götürülərək mütəxəssislərə təhvil verilir. Laboratoriyada suyun kimyəvi tərkibi, mikroorqanizmlər, nitratlar, nitritlər, dəmir, qurğuşun və digər ağır metallar tam dəqiqliklə yoxlanılır.
Əgər analizlər və ya evdəki ölçmələr göstərirsə ki, suyun tərkibində artıq duzlar, xlor və ya mexaniki zərrəciklər mövcuddur, o zaman müvafiq təmizləyici sistemlərin quraşdırılması zəruri olur. Ev üçün su filtri seçərkən məhz laboratoriya və ya cihaz testlərinin nəticələrini əsas götürmək lazımdır. Məsələn, suda sərtlik çoxdursa yumşaldıcı filtr, duzluluq yüksəkdirsə tərsinə osmos sistemləri tətbiq edilir.
- Su nümunəsini laboratoriyaya verməzdən əvvəl qabı həmin mütəxəssislərin təlimatına uyğun hazırlayın.
- Nümunəni götürdükdən sonra mümkün qədər tez laboratoriyaya çatdırın.
- Evdə filtr quraşdırılarkən mütəxəssis dəstəyindən istifadə edin.
Tez-tez verilən suallar
Suyun keyfiyyətini ölçən cihaz necə işləyir?
TDS metr sudakı elektrik keçiriciliyini ölçərək həll olunmuş mineral duzların miqdarını ppm ilə hesablayır.
İçməli suyun keyfiyyəti üçün normal TDS dəyəri nə qədərdir?
İçməli su üçün ümumi həll olunmuş maddələrin miqdarı adətən 50 ilə 150 ppm arasında optimal hesab olunur.
Su analizi laboratoriya şəraitində neçə günə hazir olur?
Standart kimyəvi və mikrobioloji analizlər adətən bir neçə iş günü ərzində tamamlanaraq təqdim edilir.
Nəticə
Evdə suyun keyfiyyətini yoxlamaq sağlam həyat tərzinin və ailə təhlükəsizliyinin vacib bir hissəsidir. Sadə vizual testlərdən və rəqəmsal cihazlardan istifadə etməklə sudakı dəyişiklikləri vaxtında aşkar edə, lazım gəldikdə isə peşəkar laboratoriya analizinə və uyğun filtrlərə müraciət edə bilərsiniz.